Andrzejki i wróżby matrymonialne

wróżby andrzejkoweNostalgiczny okres późnej jesieni, rozpoczynający się porannymi przymrozkami i coraz dłuższymi wieczorami stwarzał idealną atmosferę do urządzania hucznych zabaw, podczas których młodzież miała okazję do zalotów. Był to także powszechny czas kojarzenia małżeństw. Na wsiach czas zasłużonego odpoczynku, po jesiennych zbiorach. Aby dokładniej zrozumieć wagę, jaką dawniej przykładano do tego pięknego zwyczaju trzeba zdać sobie sprawę ze zmian, jakie nastąpiły w nowych czasach. Nie tylko spotkania i komunikacja jest znacznie bardziej ułatwiona. Obecnie rozluźnione są także zwyczaje związane z kojarzeniem par. Dawniej to właśnie wieczory jesienne z licznymi zabawami, tuż przed okresem Adwentu, kiedy były one zakazane, stanowiły najlepszy okres do zaręczyn i schadzek.
Z dawnych dwóch świąt, podczas których praktykowano zwyczaj wróżb matrymonialnych do dnia dzisiejszego przetrwały Andrzejki, będące wieczorem wróżb panieńskich, w odróżnieniu od katarzynek, podczas których to młodzi kawalerowie wróżyli w celu poznania własnej przyszłości. Obchodzi się je od zawsze w wigilię wspomnienia świętego Andrzeja, czyli w noc z 29 na 30 listopada.

Obecnie jednak święto to ma charakter bardzo luźnej, wspólnej zabawy. Najczęściej organizowane są wtedy w restauracjach, pubach, kawiarniach imprezy tematyczne. Dawniej jednak celebrowanie wyglądało zupełnie inaczej, a w tradycyjnych obrzędach nie mogli uczestniczyć mężczyźni ani mężatki.
Andrzejki, ze względu na zachowany do dziś zwyczaj wróżenia stają się jednak obecnie, mimo wszystko okazją do świetnej zabawy, zwłaszcza wtedy, kiedy organizowane są w kameralnym gronie dobrze znanych sobie osób. Najbardziej powszechną andrzejkową wróżbą pozostaje lanie wosku i odczytywanie przyszłości z powstałych na wodzie form. Duża jest w tym zakresie rola wyobraźni. Oprócz tego do tradycyjnych należy także wyścig butów do drzwi, jako wróżba szybkiego zamążpójścia lub ożenku.

Innym zwyczajem związanym z nocą świętego Andrzeja jest wkładanie pod poduszkę karteczek z męskimi imionami, z których jedną losuje się po przebudzeniu. Ma to być imię przyszłego męża. Dobrze jest także zapamiętać sny, które przyśnią się tej nocy. Być może mężczyzna, który się w nich pojawi to ten, z którym będzie się dzieliło resztę życia. Tak przynajmniej głosi jedna z wielu wróżb andrzejkowych.